W 2000 roku minęła trzydziesta rocznica pierwszego wyniesienia w przestrzeń kosmiczną aparatury naukowej zbudowanej w Polsce. Gdy w kilka lat po tamtym wydarzeniu powstało Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk to nasza obecność w Kosmosie stała się już wkrótce niemal permanentna. Wymownym świadectwem obecnej aktywności Polski w tym zakresie był Kongres COSPAR 2000, na który przybyło do Warszawy z całego świata prawie 1700 naukowców zaangażowanych w badania kosmiczne (było to jedno z najliczniejszych spotkań w historii COSPARu). CBK było jednym z głównych jego organizatorów.

Za najważniejsze osiągnięcia naukowe CBK w 2000 roku mogą być uważane następujące wyniki:

Opracowano nowy, trójwymiarowy i zależny od czasu, magneto-hydrodynamiczny model oddziaływania wiatru słonecznego z materią międzygwiazdową, uwzględniający wpływ galaktycznego pola magnetycznego i stałego strumienia galaktycznego wodoru neutralnego. Stwierdzono, że pod wpływem oddziaływania z wodorem neutralnym zmniejsza się rozmiar heliosfery. Rezultaty były inspiracją do podjęcia analizy danych pomiarowych z teleskopu kosmicznego Hubble'a oraz sond kosmicznych Voyager. Wydaje się, że pokazane w modelu asymetrie obszaru granicznego heliosfery dają szansę wytłumaczenia pewnych asymetrii widocznych w danych pomiarowych. (Romana Ratkiewicz)




W wyniku opracowań danych ze szwedzko-rosyjskiego przyrządu plazmowego PROMICS-2 na satelicie Prognoz-8 stwierdzono ślady dwoistości mechanizmu powstawania i strukturyzacji warstwy plazmowej w magnetosferze Ziemi. Odkryto i podano mechanizm powstawania tzw. ciepłej otoczki regularnej gorącej warstwy plazmowej ograniczonej do centralnych obszarów ogona. Pokazano, że bezpośrednio napędzane przez wiatr słoneczny zmiany pól elektrycznych i magnetycznych oraz wynikające z tego niezwłoczne zmiany konwekcji plazmy, dają w efekcie bogatszą strukturę populacji plazmowych w ogonie niż opisana w klasycznych syntetycznych modelach magnetosfery Ziemi. (Barbara Popielawska)




W Obserwatorium Astrogeodynamicznym CBK PAN w Borowcu opracowano metodę porównań wielokanałowych GPS, która została użyta do porównań między sobą ośmiu znajdujących się w Polsce cezowych zegarów atomowych. W oparciu o wyniki tych porównań powstała, jako średnia ważona, Polska Atomowa Skala Czasu TA(PL). Jej stabilność jest o rząd wielkości lepsza niż uczestniczących w niej zegarów. TA(PL) powstała dzięki specjalnie opracowanemu algorytmowi (i oprogramowaniu), które zostały przygotowane we współpracy z Międzynarodowym Biurem Miar i Wag (BIPM) w Paryżu. W Europie takie skale czasu, oparte na zespołach zegarów, istnieją we Francji, we Włoszech i w Szwajcarii; TA(PL) jest lepsza (stabilniejsza) niż skale atomowe Włoch i Szwajcarii. (Jerzy Nawrocki)

W końcu 2000 roku CBK zatrudniało 136 pracowników, w tym 24 profesorów i doktorów habilitowanych. W 2000 roku ukazało się drukiem w recenzowanych czasopismach i wydawnictwach o zasięgu międzynarodowym 96 prac CBK (w tym 29 w czasopismach z tzw. listy filadelfijskiej), a pracownicy CBK przedstawili na konferencjach międzynarodowych 12 referatów zaproszonych. W 2000 roku w CBK realizowano 45 grantów (w tym 6 zagranicznych) oraz 23 kontrakty.

W 2000 roku CBK działało jako placówka naukowa kategorii II według oceny dokonanej przez Komitet Badań Naukowych