CBK W PROJEKTACH MEGASCIENCE (2000)

INTEGRAL


Od kilku lat budowany jest w ramach ESA satelita o nazwie INTEGRAL (International Gamma Ray Laboratory) - międzynarodowe laboratorium związane z badaniami promieniowania gamma. CENTRUM BADAN KOSMICZYCH PAN aktywnie uczestniczy w opracowaniu i budowie aparatury naukowej oraz oprogramowania przeznaczonego do realizacji eksperymentów na tym satelicie. Są to VEB (Veto Electronic Box) część teleskopu g (IBIS); pakiet obróbki danych - IBIS; EGSE monitora rentgenowksiego JEM-X; pakiet oprogramowania pokładowego elektronicznego bloku kontrolnego (DPE) przyrządu JEM-X oraz pakiet kontrolno-kalibracyjny Spektrometru SPI g

IBIS

Wykonano, przetestowano i oddano do Laben (Mediolan) dwa egzemplarze bloku VEB - modele: kwalifikacyjny (VEB QM) i lotny (VEB FM). Oddanie bez zastrzeżen i w terminie dwu modeli spotkało się z dużym uznaniem całego konsorcjum IBIS. Opracowano pełną dokumentację konstrukcyjną i odbiorczą (tzw. End Item Data Packet) dla modelu VEB QM.
(P. Orleański)

JEM-X

Wykonano oprogramowanie, (kilka oddzielnych programów):
Do sterowania symulatorami interfejsów satelity, napisane w języku C/C++ dla platformy systemowej "OS/9", zawierają one program sterujący procesami obsługi symulatorów, stanowiący łatwy w użyciu interfejs z użytkownikiem - operatorem, wspomagający wykonanie serii testów diagnostycznych i kalibracyjnych przyrządu JEM-X (głównie jego części cyfrowej Digital Front End Electronics - DFEE wraz z detektorem). Oprogramowanie składające się z kilku procesów uruchamianych współbieżnie symuluje pracę DPE (Digital Processing Unit) i pozwala na zbieranie danych pomiarowych z szybkością znacznie przekraczającą możliwości rzeczywistego systemu.

Zadania których strukturę i wzajemne powiązania przedstawia rysunek 1 pozwalają na sterowanie i monitorowanie pracy poszczególnych symulatorów interfejsów:
obsługa zbierania danych typu "House keeping" - ADCDEV
obsługa linii synchronizacji czasowej - BCPDEV
obsługa komend impulsowych - CMDDEV
obsługa linii szybkiej wymiany danych - HSLDE
obsługa linii wolnej wymiany danych - LSLDEV
obsługa pokładowej sieci zasilania - PWRDE
obsługa komunikacji między zadaniami - JEMX


Każdy z wymienionych programów zapewnia normalną pracę wybranego interfejsu, jak też ustawienie warunków ekstremalnych (np. napięcia zasilania niższego lub wyższego od założonej normy 27.0[V]) czy też ograniczoną symulację uszkodzenia interfejsu (np.: brak lub zamianę polaryzacji sygnału linii synchronizujących).
Druga grupę stanowią wspomagające testy kompleksowe przyrządu w czasie badan systemowych przyrządu JEM-X oraz integracji satelity. Są to programy:
"EGSE Control" (ver. 2.40) - pełniący funkcje monitorowania i sterowania sesją pomiarową poprzez połączenie sieciowe (protokołem TCP/IP) z procesami nadzorującymi symulatory. Strukturę programu przedstawia rysunek 2.
"Instrument Station" (ver. 3.00) - pozwalający na bezpośredni odbiór danych telemetrycznych łączem sieciowym, ich archiwizacje i bieżące zobrazowanie i analizę.
"Data Viewer" (ver. 3.00) przeznaczony do zobrazowania i analizy wcześniej zebranych danych.
Programy posiadają rozbudowany interfejs graficzny (prezentacja danych w postaci wykresów, map, listy parametrów w jednostkach "inżynierskich") oraz możliwość wydruku wybranego rodzaju danych.
(M. Morawski)

DPE - JEM-X

Kontynuowano prace nad oprogramowaniem DPE (Digital Processing Electronics) dla przyrządu JEM-X.
Dokonano poprawek wynikających z uwag recenzentów oprogramowania (sformalizowany system uwag zwanych procedur ESA:
RID = Review Item Discrepancy, NCR = Non Conformance Report).
W roku 2000 zamknięto większość uwag.
Doskonalono autonomiczne działania DPE, związane z obsługą sytuacji wyjątkowych jak: wejście/wyjście satelity ze strefy zaćmienia, wejście/wyjście ze strefy wzmożonej radiacji, awarie podzespołów, zmiana obserwowanego obiektu.
Z każdą serię poprawek związany był cykl testów oprogramowania przeprowadzany przez specjalistów z Alenia Spazio.
(G. Juchinkowski)

---

24.02.2002